{"id":53,"date":"2023-05-08T14:17:18","date_gmt":"2023-05-08T12:17:18","guid":{"rendered":"http:\/\/strefalektur.eu\/?p=53"},"modified":"2023-05-08T21:24:21","modified_gmt":"2023-05-08T19:24:21","slug":"adam-mickiewicz-dziady","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/2023\/05\/08\/adam-mickiewicz-dziady\/","title":{"rendered":"Adam Mickiewicz Dziady"},"content":{"rendered":"\n<p>Po om\u00f3wieniu z uczniami kwestii wersyfikacji stosowanej przez Adama Mickiewicza zwracamy uwag\u0119 na to, czym jest rym, rytm i stopa rytmiczna w wierszu.<\/p>\n\n\n\r\n        <div class='html5_video_players' style=\"width:100%;\" data-nonce=\"be2e9d5ead\" data-attributes=\"{&quot;options&quot;:{&quot;controls&quot;:[&quot;play-large&quot;,&quot;play&quot;,&quot;progress&quot;,&quot;current-time&quot;,&quot;mute&quot;,&quot;volume&quot;,&quot;captions&quot;,&quot;settings&quot;,&quot;fullscreen&quot;],&quot;tooltips&quot;:{&quot;controls&quot;:true,&quot;seek&quot;:true},&quot;seekTime&quot;:10,&quot;loop&quot;:{&quot;active&quot;:false},&quot;autoplay&quot;:false,&quot;muted&quot;:false,&quot;hideControls&quot;:true,&quot;resetOnEnd&quot;:false,&quot;captions&quot;:{&quot;active&quot;:true,&quot;language&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;update&quot;:false},&quot;ratio&quot;:null,&quot;speed&quot;:{&quot;selected&quot;:1,&quot;options&quot;:[&quot;0.5&quot;,&quot;0.75&quot;,1,&quot;1.25&quot;,&quot;1.5&quot;,&quot;1.75&quot;,2,&quot;2.5&quot;,3]},&quot;storage&quot;:{&quot;enabled&quot;:true},&quot;urls&quot;:{&quot;download&quot;:null},&quot;markers&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;points&quot;:[]},&quot;ads&quot;:{&quot;enabled&quot;:false},&quot;disablePause&quot;:false},&quot;additionalID&quot;:&quot;&quot;,&quot;features&quot;:{&quot;overlay&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;items&quot;:[{&quot;color&quot;:&quot;#ffffff&quot;,&quot;hoverColor&quot;:&quot;#ffffff&quot;,&quot;fontSize&quot;:&quot;20px&quot;,&quot;link&quot;:&quot;#&quot;,&quot;logo&quot;:false,&quot;position&quot;:&quot;top_right&quot;,&quot;text&quot;:false,&quot;type&quot;:&quot;logo&quot;,&quot;backgroundColor&quot;:&quot;#333&quot;,&quot;opacity&quot;:0.8}]},&quot;sticky&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;position&quot;:&quot;top_right&quot;},&quot;chapters&quot;:[],&quot;watermark&quot;:[],&quot;thumbInPause&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;type&quot;:&quot;default&quot;},&quot;endScreen&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;text&quot;:&quot;Endscreen text&quot;,&quot;btnText&quot;:&quot;Watch Again&quot;,&quot;btnLink&quot;:&quot;#&quot;},&quot;popup&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;selector&quot;:false,&quot;hasBtn&quot;:false,&quot;type&quot;:&quot;poster&quot;,&quot;btnText&quot;:&quot;Watch Video&quot;,&quot;btnStyle&quot;:{&quot;color&quot;:&quot;#fff&quot;,&quot;backgroundColor&quot;:&quot;#006BA1&quot;,&quot;fontSize&quot;:&quot;16px&quot;,&quot;padding&quot;:{&quot;top&quot;:&quot;10px&quot;,&quot;right&quot;:&quot;20px&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;10px&quot;,&quot;left&quot;:&quot;20px&quot;},&quot;align&quot;:&quot;center&quot;}},&quot;hideLoadingPlaceholder&quot;:false},&quot;data&quot;:[],&quot;propagans&quot;:false,&quot;customDownloadURL&quot;:false,&quot;captionEnabled&quot;:false,&quot;disableDownload&quot;:false,&quot;disablePause&quot;:false,&quot;startTime&quot;:0,&quot;thumbInPause&quot;:false,&quot;thumbStyle&quot;:&quot;default&quot;,&quot;autoplayWhenVisible&quot;:false,&quot;saveState&quot;:true,&quot;protected&quot;:false,&quot;captions&quot;:[{&quot;label&quot;:&quot;label&quot;,&quot;caption_file&quot;:&quot;&quot;}],&quot;qualities&quot;:[],&quot;source&quot;:&quot;http:\\\/\\\/strefalektur.eu\\\/video\\\/Dziady.mp4&quot;,&quot;poster&quot;:false,&quot;hideYoutubeUI&quot;:false,&quot;branding&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;color&quot;:&quot;#ffffff&quot;}}\">\r\n            <div class=\"preload_poster\" style=\"background: url();background-position: 50% 50%;overflow:hidden;aspect-ratio:\">\r\n                <svg width=\"36px\" height=\"36px\" viewBox=\"0 0 15 15\" fill=\"none\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\">\r\n                    <path d=\"M4.79062 2.09314C4.63821 1.98427 4.43774 1.96972 4.27121 2.05542C4.10467 2.14112 4 2.31271 4 2.5V12.5C4 12.6873 4.10467 12.8589 4.27121 12.9446C4.43774 13.0303 4.63821 13.0157 4.79062 12.9069L11.7906 7.90687C11.922 7.81301 12 7.66148 12 7.5C12 7.33853 11.922 7.18699 11.7906 7.09314L4.79062 2.09314Z\" fill=\"#fff\"\/>\r\n                <\/svg>\r\n            <\/div>\r\n        <\/div>\r\n        \n\n\n<p>Poniewa\u017c osi\u0105 utworu jest 8-zg\u0142oskowiec stychiczny (na 624 wersy 469, czyli 90% to o\u015bmiozg\u0142oskowiec \u015bwiadomie zmieniaj\u0105cy form\u0119 na wiersz nieregularny podczas wyklinaniu lub piosence Dziewczyny) przybli\u017camy uczniom kwesti\u0119 \u015bredni\u00f3wki i rytmu w wierszu w spos\u00f3b namacalny.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto u\u015bwiadomi\u0107 uczni\u00f3w na temat frazy logicznej w wierszu regularnym, kt\u00f3ra przypada na wyraz przed-\u015bredni\u00f3wkowy. Na to, \u017ce autor \u015bwiadomie umieszcza w nim logik\u0119 odczytu ca\u0142ej frazy, maj\u0105c nadziej\u0119, i\u017c czytelnik zna\u0142 b\u0119dzie form\u0119 odczytu stopy rytmicznej wiersza, w kt\u00f3rym tworzy tw\u00f3rca.<\/p>\n\n\n\n<p>Podajemy uczniom przyk\u0142ady. Omawiamy na podstawie innych dzie\u0142 autora \u2013 na przyk\u0142ad <em>Pana Tadeusza<\/em> kwesti\u0119 regularno\u015bci wiersza i \u015bredni\u00f3wki. Zastanawiamy si\u0119 wsp\u00f3lnie z uczniami, czy w przypadku <em>Dziad\u00f3w, cz\u0119\u015bci II<\/em> zachodzi regularno\u015b\u0107 lub nieregularno\u015b\u0107 strofy i dlaczego? Czy ka\u017cda z postaci m\u00f3wi swoim rodzajem j\u0119zyka zapisanego w dziele? Jak zmienia si\u0119 stopa rytmiczna? Wskazujemy konkretne przyk\u0142ady w tek\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wimy oczywi\u015bcie o sensie w poezji, o ko\u0144cu wersu i zadajemy pytania , czym wiersz r\u00f3\u017cni si\u0119 od prozy? Wskazujemy, na czym polega kunszt selektywno\u015bci i logiki zapisu, ubioru historii i postaci w rytm i fraz\u0119 logiczn\u0105 wiersza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>etiuda 1<\/strong><strong>:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Siadamy w kole, tak by widzie\u0107 i czu\u0107 grup\u0119. Ka\u017cdego z osobna i wszystkich naraz. Prosimy o wyciszenie i o to, by uczniowie zwr\u00f3cili uwag\u0119 na to, ile os\u00f3b jest w kole. By nie patrz\u0105c dok\u0142adnie na ka\u017cdego poczuli grupowo\u015b\u0107, zbiorowo\u015b\u0107. \u0106wiczenia s\u0105 z pozoru proste. Chodzi o precyzyjne wykonanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Przywo\u0142uj\u0105c melodi\u0119 : \u201cWlaz\u0142 kotek na p\u0142otek i mruga\u201d , prosimy o wsp\u00f3lne wyklaskanie tej melodii. Je\u017celi pojawiaj\u0105 si\u0119 b\u0142\u0119dy rytmiczne, b\u0105d\u017a wykonanie nie jest wsp\u00f3lne, powtarzamy zadanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie, w dalszym biegu \u0107wiczenia t\u0119 sam\u0105 melodi\u0119 wyklaszczemy po jednym \u2018klasku\u2019 na ka\u017cd\u0105 przypadaj\u0105c\u0105 sylab\u0119 dla jednej osoby w kole w kierunku zgodnym do ruchu wskaz\u00f3wek zegara:<\/p>\n\n\n\n<p>Wlaz\u0142 \u2013 ko \u2013 tek \u2013 na \u2013 p\u0142o \u2013 tek \u2013 i \u2013 mru \u2013 ga\u2026. itd.<\/p>\n\n\n\n<p>Przypominamy przy okazji o podstawowym podziale na sylaby, o istocie i znaczeniu samog\u0142oski w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Tu przewidujemy sporo pomy\u0142ek, co jest pok\u0142osiem braku rytmiki w nauczaniu wczesnym i og\u00f3lnym. Podpowiadamy zatem uczniom, jaki jest klucz do wykonania tego zadania. Ot\u00f3\u017c melodi\u0119 wraz z wsp\u00f3lnym wdechem nale\u017cy \u201c\u015bpiewa\u0107 wsp\u00f3lnie po cichu w g\u0142owie\u201d. Wykonujemy to w jednym tempie i rytmie \u2013 wsp\u00f3lnie, grupowo \u2013 tyle tylko, \u017ce dana osoba klaszcze na konkretn\u0105, przypadaj\u0105c\u0105 na ni\u0105 sylab\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W miar\u0119 muzycznego uzdolnienia klasy \u0107wiczenie zostanie wykonane poprawnie lub nie. Nast\u0119pnie przechodzimy do etiudy 2.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>etiuda 2<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p>Jedna osoba z grupy podaje rytm prostej, wymy\u015blonej, kr\u00f3tkiej melodii. Rytm ten zostaje wymy\u015blony podczas wsp\u00f3lnego siedzenia w kole. Wyklaskuje dany rytm. Wszyscy powtarzaj\u0105 wsp\u00f3lnie nadany przez jednego ucznia rytm. I tak po kolei ka\u017cda osoba w kole. Zgodnie lub wbrew ruchowi wskaz\u00f3wek zegara.<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy z uczni\u00f3w wymy\u015bli i poda jeden kr\u00f3tki rytm do wsp\u00f3lnego wyklaskania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>etiuda 3<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p>Bior\u0105c pod uwag\u0119 ludyczno\u015b\u0107 tre\u015bci utworu i form\u0119 inkantacji obrz\u0119d\u00f3w, o jakich opowiada oraz funkcj\u0119 wyst\u0119puj\u0105cego w nim Ch\u00f3ru prosimy uczni\u00f3w o zapami\u0119tanie tekstu Ch\u00f3ru:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Ciemno wsz\u0119dzie, g\u0142ucho wsz\u0119dzie,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Co to b\u0119dzie, co to b\u0119dzie?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Podobnie jak w etiudzie 2 po kole ka\u017cdy z uczni\u00f3w proponuje rytm do wsp\u00f3lnego wyklaskania na wymienion\u0105 fraz\u0119. Wyklaskujemy (grupowo) proponowany rytm, nast\u0119pnie w tym samym rytmie skandujemy wy\u017cej wymienion\u0105 fraz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>etiuda 4<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p>Koncentruj\u0105c si\u0119 na postaciach mistycznych w <em>II cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w<\/em> omawiamy kwesti\u0119 mistycyzmu w dzie\u0142ach romantycznych. Omawiamy po kolei ka\u017cd\u0105 z mistycznych postaci, rozwijaj\u0105c ten element tw\u00f3rczo\u015bci. Zadajemy uczniom pytania dotycz\u0105ce charakterystyki postaci mistycznych pojawiaj\u0105cych si\u0119 w kolejno\u015bci w dziele.<\/p>\n\n\n\n<p>Prosimy, by po kr\u00f3tkim zastanowieniu wyobrazili sobie, jak\u0105 postaci\u0105 mistyczn\u0105 chcieliby by\u0107 podczas wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie odprawianych dziadach.<\/p>\n\n\n\n<p>Przede wszystkim:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Jaki rodzaj cierpienia przynosz\u0119 jako zjawa? Jaki problem?<\/li>\n\n\n\n<li>Wobec kogo mam roszczenia, pretensje, \u017cal?<\/li>\n\n\n\n<li>Kim konkretnie jestem \u2013 zwierz\u0119ciem, cz\u0142owiekiem, ide\u0105?<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong># wykonanie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prosimy uczni\u00f3w ch\u0119tnych o napisanie kr\u00f3tkiego wiersza zawieraj\u0105cego najwa\u017cniejsze problemy postaci, kt\u00f3r\u0105 okre\u015blili w pierwszej fazie \u0107wiczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie prosimy ucznia o wyj\u015bcie na korytarz i wej\u015bcie w postaci i roli widma, kt\u00f3re sobie wyobrazi\u0142 i wybra\u0142 oraz o pos\u0142u\u017cenie si\u0119 tekstem skompilowanym przez siebie. Mog\u0105 to by\u0107 pojedyncze s\u0142owa uk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 w ci\u0105g przyczynowo-skutkowy przerywane onomatopejami.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym czasie reszta klasy w rytmiczny spos\u00f3b skanduje kwesti\u0119 ch\u00f3ru nie zachodz\u0105c jednak na wypowiadany przez ucznia\/widmo tekst:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>M\u00f3wcie, komu czego braknie,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kto z was pragnie, kto z was \u0142aknie?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>#wskaz\u00f3wki:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zwracamy szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na rytmik\u0119 skandowania. Mo\u017cemypoprosi\u0107 , by lider klasy wyklaska\u0142 rytm (niekoniecznie o\u015bmiozg\u0142oskowy) \u2013 taki, jaki chce nada\u0107 ca\u0142ej klasie.<\/p>\n\n\n\n<p>Zasada jest prosta: do klasy wchodzi \u2018zjawa\u2019 \u2013 po s\u0142owach klasy: \u201cM\u00f3wcie komu czego braknie, kto z was pragnie, kto z was \u0142aknie\u201d zjawa wypowiada swoje kwestie, sw\u00f3j problem, swoje wierszowane zdania lub wyrazy (w zale\u017cno\u015bci od umiej\u0119tno\u015bci pisarskich uczni\u00f3w). W ka\u017cdej pauzie Ch\u00f3r powtarza rytmicznie skandowan\u0105 kwesti\u0119 a\u017c do eskalacji i fina\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>Prosimy przy tym uczni\u00f3w \u201cgraj\u0105cych\u201d zjaw\u0119, by ich wypowied\u017a z\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 w jaki\u015b nieskomplikowany spos\u00f3b w puent\u0119. By na ko\u0144cu \u201czagranej sceny\/zadania\u201d wypowiedzieli najwa\u017cniejsz\u0105 istot\u0119 swojego przybycia do sali.<\/p>\n\n\n\n<p>Poruszamy przy okazji kwesti\u0119 przejrzysto\u015bci wypowiedzi i budowania dramaturgii \u2013 tak istotn\u0105 przy retorycznych umiej\u0119tno\u015bciach w ka\u017cdym zawodzie \u2013 nie tylko artystycznym.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>etiuda 5<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p>Prosimy uczni\u00f3w o przygotowanie rytmu wsp\u00f3\u0142czesnego, znanego im utworu muzycznego, kt\u00f3ry ich zdaniem najbardziej oddaje charakter obrz\u0119du dziad\u00f3w, jaki znajduje si\u0119 w czytanym wsp\u00f3lnie utworze dramatycznym.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie eksperymentujemy z uczniami przy wsp\u00f3lnych kwestiach Ch\u00f3ru \u2013 zmieniaj\u0105c rytm o\u015bmiozg\u0142oskowy Adama Mickiewicza i przyk\u0142adaj\u0105c inny rytm do tekstu frazy mickiewiczowskiej. Badamy wsp\u00f3lnie z uczniami, jak w innym rytmie funkcjonuj\u0105 s\u0142owa i znaczenia u\u017cytych przez autora tre\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0106wiczenie polonistyczne wzbogacaj\u0105ce prac\u0119 z tekstem literackim ( uwzgl\u0119dniaj\u0105 cele z podstawy programowej)<\/p>\n\n\n\n<p>cele:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>praca z tekstem dramatu romantycznego<\/li>\n\n\n\n<li>\u0107wiczenia w redagowaniu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u0107wiczenie 1<\/p>\n\n\n\n<p>Dzielimy uczni\u00f3w na trzy grupy. Ka\u017cdy cz\u0142onek grupy wypisuje z dramatu Mickiewicza dowolne zdanie lub sekwencj\u0119 zda\u0144. Wybieraj\u0105 3 najciekawsze lub takie, kt\u00f3re pozwol\u0105 na zbudowanie nowej historii. Kiedy grupy napisz\u0105 ju\u017c jaki\u015b fragment i akcja zostanie zawi\u0105zana, zespo\u0142y wymieniaj\u0105 si\u0119 kartkami, przy czym:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>grupa 1 kontynuuje histori\u0119 w konwencji komediowej<\/li>\n\n\n\n<li>grupa 2 kontynuuje histori\u0119 jako romans<\/li>\n\n\n\n<li>grupa 3 kontynuuje historie jako horror.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Grupy dwa razy wymieniaj\u0105 si\u0119 kartkami i dopisuj\u0105 koleje los\u00f3w bohater\u00f3w w zadanej konwencji. Powstaje w ten spos\u00f3b sp\u00f3jna historia, ale w trzech r\u00f3\u017cnych stylach, co powoduje zabawne efekty. Dyskusja: w jaki spos\u00f3b mo\u017cna kszta\u0142towa\u0107 nastr\u00f3j i atmosfer\u0119 w utworze? W jaki spos\u00f3b zosta\u0142a ona zbudowana w dramacie Mickiewicza?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0106wiczenie 2<\/p>\n\n\n\n<p>Uczniowie zastanawiaj\u0105 si\u0119, kim m\u00f3g\u0142by by\u0107 nowy, dodatkowy bohater dramatu, gdyby \u017cy\u0142 w naszych czasach. Jak\u0105 win\u0119, kar\u0119, zado\u015b\u0107uczynienie mogliby\u015bmy mu przypisa\u0107? Dopisywanie nowej sceny dramatu romantycznego z uwzgl\u0119dnieniem jego cech. Co mog\u0142oby znale\u017a\u0107 si\u0119 w didaskaliach? Nie zapomnij o tym, \u017ce w dramacie widoczne jest \u015bcieranie si\u0119 element\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich z poga\u0144skimi, pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c motywy antyczne ( wyznacz je dla nowej postaci). G\u0142o\u015bne odczytanie dopisanego fragmentu. Rozmowa o tym czy uda\u0142o si\u0119 zachowac sp\u00f3jno\u015bc utworu, a je\u015bli nie- to dlaczego?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po om\u00f3wieniu z uczniami kwestii wersyfikacji stosowanej przez Adama Mickiewicza zwracamy uwag\u0119 na to, czym jest rym, rytm i stopa rytmiczna w wierszu. Poniewa\u017c osi\u0105 utworu jest 8-zg\u0142oskowiec stychiczny (na 624 wersy 469, czyli 90% to o\u015bmiozg\u0142oskowiec \u015bwiadomie zmieniaj\u0105cy form\u0119 na wiersz nieregularny podczas wyklinaniu lub piosence Dziewczyny) przybli\u017camy uczniom kwesti\u0119 \u015bredni\u00f3wki i rytmu w wierszu w spos\u00f3b namacalny. Warto u\u015bwiadomi\u0107 uczni\u00f3w na temat frazy logicznej w wierszu regularnym, kt\u00f3ra przypada na wyraz przed-\u015bredni\u00f3wkowy. Na to, \u017ce autor \u015bwiadomie umieszcza w nim logik\u0119 odczytu ca\u0142ej frazy, maj\u0105c nadziej\u0119, i\u017c czytelnik zna\u0142 b\u0119dzie form\u0119 odczytu stopy rytmicznej wiersza, w kt\u00f3rym tworzy tw\u00f3rca. Podajemy uczniom przyk\u0142ady. Omawiamy na podstawie innych dzie\u0142 autora \u2013 na przyk\u0142ad Pana Tadeusza kwesti\u0119 regularno\u015bci wiersza i \u015bredni\u00f3wki. Zastanawiamy si\u0119 wsp\u00f3lnie z uczniami, czy w przypadku Dziad\u00f3w, cz\u0119\u015bci II zachodzi regularno\u015b\u0107 lub nieregularno\u015b\u0107 strofy i dlaczego? Czy ka\u017cda z postaci m\u00f3wi swoim rodzajem j\u0119zyka zapisanego w dziele? Jak zmienia si\u0119 stopa rytmiczna? Wskazujemy konkretne przyk\u0142ady w tek\u015bcie. M\u00f3wimy oczywi\u015bcie o sensie w poezji, o ko\u0144cu wersu i zadajemy pytania , czym wiersz r\u00f3\u017cni si\u0119 od prozy? Wskazujemy, na czym polega kunszt selektywno\u015bci i logiki zapisu, ubioru historii i postaci w rytm i fraz\u0119 logiczn\u0105 wiersza. etiuda 1: Siadamy w kole, tak by widzie\u0107 i czu\u0107 grup\u0119. Ka\u017cdego z osobna i wszystkich naraz. Prosimy o wyciszenie i o to, by uczniowie zwr\u00f3cili uwag\u0119 na to, ile os\u00f3b jest w kole. By nie patrz\u0105c dok\u0142adnie na ka\u017cdego poczuli grupowo\u015b\u0107, zbiorowo\u015b\u0107. \u0106wiczenia s\u0105 z pozoru proste. Chodzi o precyzyjne wykonanie. Przywo\u0142uj\u0105c melodi\u0119 : \u201cWlaz\u0142 kotek na p\u0142otek i mruga\u201d , prosimy o wsp\u00f3lne wyklaskanie tej melodii. Je\u017celi pojawiaj\u0105 si\u0119 b\u0142\u0119dy rytmiczne, b\u0105d\u017a wykonanie nie jest wsp\u00f3lne, powtarzamy zadanie. Nast\u0119pnie, w dalszym biegu \u0107wiczenia t\u0119 sam\u0105 melodi\u0119 wyklaszczemy po jednym \u2018klasku\u2019 na ka\u017cd\u0105 przypadaj\u0105c\u0105 sylab\u0119 dla jednej osoby w kole w kierunku zgodnym do ruchu wskaz\u00f3wek zegara: Wlaz\u0142 \u2013 ko \u2013 tek \u2013 na \u2013 p\u0142o \u2013 tek \u2013 i \u2013 mru \u2013 ga\u2026. itd. Przypominamy przy okazji o podstawowym podziale na sylaby, o istocie i znaczeniu samog\u0142oski w j\u0119zyku polskim. Tu przewidujemy sporo pomy\u0142ek, co jest pok\u0142osiem braku rytmiki w nauczaniu wczesnym i og\u00f3lnym. Podpowiadamy zatem uczniom, jaki jest klucz do wykonania tego zadania. Ot\u00f3\u017c melodi\u0119 wraz z wsp\u00f3lnym wdechem nale\u017cy \u201c\u015bpiewa\u0107 wsp\u00f3lnie po cichu w g\u0142owie\u201d. Wykonujemy to w jednym tempie i rytmie \u2013 wsp\u00f3lnie, grupowo \u2013 tyle tylko, \u017ce dana osoba klaszcze na konkretn\u0105, przypadaj\u0105c\u0105 na ni\u0105 sylab\u0119. W miar\u0119 muzycznego uzdolnienia klasy \u0107wiczenie zostanie wykonane poprawnie lub nie. Nast\u0119pnie przechodzimy do etiudy 2. etiuda 2: Jedna osoba z grupy podaje rytm prostej, wymy\u015blonej, kr\u00f3tkiej melodii. Rytm ten zostaje wymy\u015blony podczas wsp\u00f3lnego siedzenia w kole. Wyklaskuje dany rytm. Wszyscy powtarzaj\u0105 wsp\u00f3lnie nadany przez jednego ucznia rytm. I tak po kolei ka\u017cda osoba w kole. Zgodnie lub wbrew ruchowi wskaz\u00f3wek zegara. Ka\u017cdy z uczni\u00f3w wymy\u015bli i poda jeden kr\u00f3tki rytm do wsp\u00f3lnego wyklaskania. etiuda 3: Bior\u0105c pod uwag\u0119 ludyczno\u015b\u0107 tre\u015bci utworu i form\u0119 inkantacji obrz\u0119d\u00f3w, o jakich opowiada oraz funkcj\u0119 wyst\u0119puj\u0105cego w nim Ch\u00f3ru prosimy uczni\u00f3w o zapami\u0119tanie tekstu Ch\u00f3ru: \u201cCiemno wsz\u0119dzie, g\u0142ucho wsz\u0119dzie, Co to b\u0119dzie, co to b\u0119dzie?\u201d Podobnie jak w etiudzie 2 po kole ka\u017cdy z uczni\u00f3w proponuje rytm do wsp\u00f3lnego wyklaskania na wymienion\u0105 fraz\u0119. Wyklaskujemy (grupowo) proponowany rytm, nast\u0119pnie w tym samym rytmie skandujemy wy\u017cej wymienion\u0105 fraz\u0119. etiuda 4: Koncentruj\u0105c si\u0119 na postaciach mistycznych w II cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w omawiamy kwesti\u0119 mistycyzmu w dzie\u0142ach romantycznych. Omawiamy po kolei ka\u017cd\u0105 z mistycznych postaci, rozwijaj\u0105c ten element tw\u00f3rczo\u015bci. Zadajemy uczniom pytania dotycz\u0105ce charakterystyki postaci mistycznych pojawiaj\u0105cych si\u0119 w kolejno\u015bci w dziele. Prosimy, by po kr\u00f3tkim zastanowieniu wyobrazili sobie, jak\u0105 postaci\u0105 mistyczn\u0105 chcieliby by\u0107 podczas wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie odprawianych dziadach. Przede wszystkim: # wykonanie: Prosimy uczni\u00f3w ch\u0119tnych o napisanie kr\u00f3tkiego wiersza zawieraj\u0105cego najwa\u017cniejsze problemy postaci, kt\u00f3r\u0105 okre\u015blili w pierwszej fazie \u0107wiczenia. Nast\u0119pnie prosimy ucznia o wyj\u015bcie na korytarz i wej\u015bcie w postaci i roli widma, kt\u00f3re sobie wyobrazi\u0142 i wybra\u0142 oraz o pos\u0142u\u017cenie si\u0119 tekstem skompilowanym przez siebie. Mog\u0105 to by\u0107 pojedyncze s\u0142owa uk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 w ci\u0105g przyczynowo-skutkowy przerywane onomatopejami. W tym czasie reszta klasy w rytmiczny spos\u00f3b skanduje kwesti\u0119 ch\u00f3ru nie zachodz\u0105c jednak na wypowiadany przez ucznia\/widmo tekst: \u201cM\u00f3wcie, komu czego braknie, Kto z was pragnie, kto z was \u0142aknie?\u201d #wskaz\u00f3wki: Zwracamy szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na rytmik\u0119 skandowania. Mo\u017cemypoprosi\u0107 , by lider klasy wyklaska\u0142 rytm (niekoniecznie o\u015bmiozg\u0142oskowy) \u2013 taki, jaki chce nada\u0107 ca\u0142ej klasie. Zasada jest prosta: do klasy wchodzi \u2018zjawa\u2019 \u2013 po s\u0142owach klasy: \u201cM\u00f3wcie komu czego braknie, kto z was pragnie, kto z was \u0142aknie\u201d zjawa wypowiada swoje kwestie, sw\u00f3j problem, swoje wierszowane zdania lub wyrazy (w zale\u017cno\u015bci od umiej\u0119tno\u015bci pisarskich uczni\u00f3w). W ka\u017cdej pauzie Ch\u00f3r powtarza rytmicznie skandowan\u0105 kwesti\u0119 a\u017c do eskalacji i fina\u0142u. Prosimy przy tym uczni\u00f3w \u201cgraj\u0105cych\u201d zjaw\u0119, by ich wypowied\u017a z\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 w jaki\u015b nieskomplikowany spos\u00f3b w puent\u0119. By na ko\u0144cu \u201czagranej sceny\/zadania\u201d wypowiedzieli najwa\u017cniejsz\u0105 istot\u0119 swojego przybycia do sali. Poruszamy przy okazji kwesti\u0119 przejrzysto\u015bci wypowiedzi i budowania dramaturgii \u2013 tak istotn\u0105 przy retorycznych umiej\u0119tno\u015bciach w ka\u017cdym zawodzie \u2013 nie tylko artystycznym. etiuda 5: Prosimy uczni\u00f3w o przygotowanie rytmu wsp\u00f3\u0142czesnego, znanego im utworu muzycznego, kt\u00f3ry ich zdaniem najbardziej oddaje charakter obrz\u0119du dziad\u00f3w, jaki znajduje si\u0119 w czytanym wsp\u00f3lnie utworze dramatycznym. Nast\u0119pnie eksperymentujemy z uczniami przy wsp\u00f3lnych kwestiach Ch\u00f3ru \u2013 zmieniaj\u0105c rytm o\u015bmiozg\u0142oskowy Adama Mickiewicza i przyk\u0142adaj\u0105c inny rytm do tekstu frazy mickiewiczowskiej. Badamy wsp\u00f3lnie z uczniami, jak w innym rytmie funkcjonuj\u0105 s\u0142owa i znaczenia u\u017cytych przez autora tre\u015bci. \u0106wiczenie polonistyczne wzbogacaj\u0105ce prac\u0119 z tekstem literackim ( uwzgl\u0119dniaj\u0105 cele z podstawy programowej) cele: \u0107wiczenie 1 Dzielimy uczni\u00f3w na trzy grupy. Ka\u017cdy cz\u0142onek grupy wypisuje z dramatu Mickiewicza dowolne zdanie lub sekwencj\u0119 zda\u0144. Wybieraj\u0105 3 najciekawsze lub takie, kt\u00f3re pozwol\u0105 na zbudowanie nowej historii. Kiedy grupy napisz\u0105 ju\u017c jaki\u015b fragment i akcja zostanie zawi\u0105zana, zespo\u0142y wymieniaj\u0105 si\u0119 kartkami, przy czym: Grupy dwa razy wymieniaj\u0105 si\u0119 kartkami i dopisuj\u0105 koleje los\u00f3w bohater\u00f3w w zadanej konwencji. Powstaje w ten spos\u00f3b sp\u00f3jna historia, ale w trzech r\u00f3\u017cnych stylach, co powoduje zabawne efekty. Dyskusja: w jaki spos\u00f3b mo\u017cna kszta\u0142towa\u0107 nastr\u00f3j i atmosfer\u0119 w utworze? W jaki spos\u00f3b zosta\u0142a ona zbudowana w dramacie Mickiewicza? \u0106wiczenie 2 Uczniowie zastanawiaj\u0105 si\u0119, kim m\u00f3g\u0142by by\u0107 nowy, dodatkowy bohater dramatu, gdyby \u017cy\u0142 w naszych czasach. Jak\u0105 win\u0119, kar\u0119, zado\u015b\u0107uczynienie mogliby\u015bmy mu przypisa\u0107? Dopisywanie nowej sceny dramatu romantycznego z uwzgl\u0119dnieniem jego cech. Co mog\u0142oby znale\u017a\u0107 si\u0119 w didaskaliach? Nie zapomnij o tym, \u017ce w dramacie widoczne jest \u015bcieranie si\u0119 element\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich z poga\u0144skimi, pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c motywy antyczne ( wyznacz je dla nowej postaci). G\u0142o\u015bne odczytanie dopisanego fragmentu. Rozmowa o tym czy uda\u0142o si\u0119 zachowac sp\u00f3jno\u015bc utworu, a je\u015bli nie- to dlaczego?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":95,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-53","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lektury"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady.jpg",1280,720,false],"thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady-300x169.jpg",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady-768x432.jpg",768,432,true],"large":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady-1024x576.jpg",960,540,true],"1536x1536":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady.jpg",1280,720,false],"2048x2048":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady.jpg",1280,720,false],"ashe-slider-full-thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady-1080x540.jpg",1080,540,true],"ashe-full-thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady-1140x641.jpg",1140,641,true],"ashe-list-thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady-300x300.jpg",300,300,true],"ashe-grid-thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady-500x330.jpg",500,330,true],"ashe-single-navigation":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Dziady-75x75.jpg",75,75,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/author\/admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Po om\u00f3wieniu z uczniami kwestii wersyfikacji stosowanej przez Adama Mickiewicza zwracamy uwag\u0119 na to, czym jest rym, rytm i stopa rytmiczna w wierszu. Poniewa\u017c osi\u0105 utworu jest 8-zg\u0142oskowiec stychiczny (na 624 wersy 469, czyli 90% to o\u015bmiozg\u0142oskowiec \u015bwiadomie zmieniaj\u0105cy form\u0119 na wiersz nieregularny podczas wyklinaniu lub piosence Dziewczyny) przybli\u017camy uczniom kwesti\u0119 \u015bredni\u00f3wki i rytmu w&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53\/revisions\/54"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}