{"id":55,"date":"2023-05-08T14:21:24","date_gmt":"2023-05-08T12:21:24","guid":{"rendered":"http:\/\/strefalektur.eu\/?p=55"},"modified":"2023-05-08T21:24:57","modified_gmt":"2023-05-08T19:24:57","slug":"jan-kochanowski-treny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/2023\/05\/08\/jan-kochanowski-treny\/","title":{"rendered":"Jan Kochanowski Treny"},"content":{"rendered":"\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n <\/svg>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \n\n\n

Omawiaj\u0105c Treny ojca poezji polskiej poruszamy kwesti\u0119 elegii i pie\u015bni \u017ca\u0142obnej.<\/p>\n\n\n\n

Wskazujemy oczywi\u015bcie na sk\u0142adowe charakterystyczne dla tren\u00f3w Kochanowskiego:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. exordium \u2013 wyjawienie przyczyny b\u00f3lu<\/li>\n\n\n\n
  2. laudatio \u2013 wyliczenie zas\u0142ug zmar\u0142ego<\/li>\n\n\n\n
  3. comploratio \u2013 op\u0142akiwanie<\/li>\n\n\n\n
  4. consolatio \u2013 pocieszenie<\/li>\n\n\n\n
  5. exhortatio \u2013 moralne pouczenie<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    M\u00f3wimy o schemacie retorycznym. (szczeg\u00f3lnie 2, 3, 4). Poruszamy z uczniami trudny temat \u015bmierci i odchodzenia a zarazem prosimy osoby ch\u0119tne o napisanie laudatio, comploratio, consolatio bliskiej osoby, kt\u00f3ra odesz\u0142a. Kilka zda\u0144. Przyjaciela rodzinny, babci, dziadka, cz\u0142onka rodziny b\u0105d\u017a ulubionego zwierzaka.<\/p>\n\n\n\n

    Tekst nie powinien by\u0107 d\u0142ugi. 5-10 zda\u0144.<\/p>\n\n\n\n

    Omawiaj\u0105c cechy s\u0142ownictwa Kochanowskiego i roli jak\u0105 odegra\u0142a jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dla norm stylistyczno-j\u0119zykowych j\u0119zyka polskiego skupiamy si\u0119 ostatecznie na ostro\u017cnym wprowadzaniu neologizm\u00f3w przez autora. Omawiamy r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy neologizmem a archaizmem. Podajemy przyk\u0142ady z tw\u00f3rczo\u015bci Kochanowskiego: arcydoktor (znakomity lekarz), bia\u0142ogrzywy (o koniu \u2013 maj\u0105cy bia\u0142\u0105 grzyw\u0119), bia\u0142omleczny (bia\u0142y jak mleko), bia\u0142onogi (o koniu-maj\u0105cy bia\u0142e p\u0119ciny), bia\u0142oskrzyd\u0142y (o \u0142odzi \u2013 maj\u0105ca bia\u0142e \u017cagle), braci\u0107 sie (by\u0107 w bliskich kontaktach, przyja\u017ani\u0107 si\u0119) i tak dalej.<\/p>\n\n\n\n

    Prosimy uczni\u00f3w, by w napisanym tek\u015bcie laudacyjnym o charakterze trenu zawieraj\u0105cym laudatio, comploratio, consolatio zawarli po jednym neologizmie w ka\u017cdej z tych trzech cz\u0119\u015bci. Mimo i\u017c sam autor wprowadza\u0142 g\u0142\u00f3wnie archaizmy \u2013 pozostajemy przy definicji poj\u0119cia neologizmu.<\/p>\n\n\n\n

    # wykonanie:<\/p>\n\n\n\n

    Stawiamy krzes\u0142o, na nim imitacj\u0119 ga\u0142\u0105zki kwiatu \u2013 mo\u017ce to by\u0107 d\u0142ugopis z papierowym kwiatem lub ka\u017cdy inny pod\u0142u\u017cny patyk, sztuczny kwiatek lub o\u0142\u00f3wek.<\/p>\n\n\n\n

    Ucze\u0144-wykonawca siada na krze\u015ble \u2013 czyta napisany przez siebie tekst na g\u0142os. \u2018Kwiatek\u2019 le\u017cy obok krzes\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

    Po przeczytaniu wstaje, bierze imitacj\u0119 kwiatu i zawieraj\u0105c ca\u0142\u0105 swoj\u0105 wcze\u015bniej przeczytan\u0105 wypowied\u017a w trzech stworzonych przez siebie neologizmach w ka\u017cdej z cz\u0119\u015bci napisanego tekstu ( laudatio, comploratio, consolatio) wypowiada je w charakterze danej cz\u0119\u015bci. Potrzebujemy do wykonania tego zadania dobrze zdefiniowa\u0107 na czym polegaj\u0105 r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi cz\u0119\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n

    Na przyk\u0142ad: uczynnoludzki, \u017calosiej\u0105cy, koj\u0105coduszny. Wypowiadane s\u0142owa to s\u0142owa pojawiaj\u0105ce si\u0119 wcze\u015bniej w napisanym przez ucznia tek\u015bcie. Je\u017celi pojawi si\u0119 problem z budow\u0105 neologizm\u00f3w mo\u017cemy ograniczy\u0107 si\u0119 do najwa\u017cniejszego s\u0142owa danej cz\u0119\u015bci zbudowanej przez uczni\u00f3w wypowiedzi (laudatio, comploratio, consolatio).<\/p>\n\n\n\n

    Tak wypowiedziane w stylu i charakterze trzy s\u0142owa ko\u0144cz\u0105 si\u0119 z\u0142o\u017ceniem imitacji kwiatu na cokole-nagrobku, krze\u015ble, kt\u00f3re go udaje i powrocie na miejsce.<\/p>\n\n\n\n

    # wnioski:<\/p>\n\n\n\n

    Mimo mog\u0105cych si\u0119 pojawi\u0107 zrozumia\u0142ych emocji skupiamy si\u0119 na merytoryce i szczero\u015bci wypowiedzi. Na specjalnym charakterze takiego tekstu, nacechowanego osobistym kontekstem. Zach\u0119camy uczni\u00f3w do szczerego zaanga\u017cowania i pokazujemy na przyk\u0142adzie ka\u017cdej z pr\u00f3b \u2013 jak szczero\u015b\u0107 wypowiedzi ma znaczenie w odbiorze tego typu tekst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Jan Kochanowski Pie\u015b\u0144 XXV Czego chcesz od nas Panie<\/p>\n\n\n\n

    Omawiaj\u0105c ten utw\u00f3r i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kochanowskiego poruszamy kwesti\u0119 budowy wiersza<\/p>\n\n\n\n

    Wprowadzamy poj\u0119cia incipitu, wiersza regularnego sylabicznego rytmu w wierszu i \u015bredni\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

    Jak wiadomo jest to wiersz sylabiczny \u2013 ka\u017cdy wers sk\u0142ada si\u0119 z 13 sylab i ma \u201e\u015bredni\u00f3wk\u0119\u201d po 7 sylabie. Dzi\u0119ki temu utw\u00f3r jest bardzo rytmiczny.<\/p>\n\n\n\n

    Wprowadzamy poj\u0119cie frazy logicznej i sensu logicznego wyrazu przed\u015bredni\u00f3wkowego.<\/p>\n\n\n\n

    Autorzy korzystaj\u0105cy z tej formy mieli ogromn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 u\u017cytego narz\u0119dzia i tego, \u017ce czytelnik b\u0119dzie potrafi\u0142 odczyta\u0107 zapis mowy wi\u0105zanej w odpowiedni spos\u00f3b, znaj\u0105c zasady jej tworzenia.<\/p>\n\n\n\n

    Na egzemplarzu pionow\u0105 kresk\u0105 \u201c|\u201d zaznaczamy z uczniami miejsce \u015bredni\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

    Korzystaj\u0105c ze wcze\u015bniejszych do\u015bwiadcze\u0144 \u0107wicze\u0144 z naszego serwisu lub wykonuj\u0105c je po raz pierwszy proponujemy nast\u0119puj\u0105ce zadania:<\/p>\n\n\n\n

    etiuda 1:<\/p>\n\n\n\n

    # przygotowanie:<\/p>\n\n\n\n

    Siadamy w kole. Tekst z zaznaczon\u0105 w utworze \u015bredni\u00f3wk\u0105 przed sob\u0105. Zadajemy pytania: Co r\u00f3\u017cni mow\u0119 wi\u0105zan\u0105 od prozy? Dlaczego autor zdecydowa\u0142 si\u0119 na tak\u0105 form\u0119? Dlaczego nie napisa\u0142 tego samego tekstu proz\u0105?<\/p>\n\n\n\n

    # wykonanie:<\/p>\n\n\n\n

    Czytamy wyra\u017anie na g\u0142os po kolei ka\u017cdy wyraz przed\u015bredni\u00f3wkowy. Zadajemy sobie podstawowe interpretacyjne pytania dotycz\u0105ce wiersza regularnego tzn.: Jakie po przeczytaniu tych wyraz\u00f3w mamy w wyobra\u017ani przed sob\u0105 kolory? Czy kt\u00f3re\u015b z wyraz\u00f3w si\u0119 powtarzaj\u0105? Czy s\u0105 jeszcze inne powtarzaj\u0105ce si\u0119 artefakty (ro\u015blinno\u015b\u0107, gwiazdy, noc) ?<\/p>\n\n\n\n

    Nast\u0119pnie wsp\u00f3lnie odczytujemy utw\u00f3r na g\u0142os w okre\u015blonym, do\u015b\u0107 zwartym rytmie.<\/p>\n\n\n\n

    W miejscu zaznaczonej \u015bredni\u00f3wki \u201c|\u201d wykonujemy jedno kla\u015bni\u0119cie (wsp\u00f3lne).<\/p>\n\n\n\n

    Na ko\u0144cu ka\u017cdego wersu wykonujemy dwa kla\u015bni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

    Czynno\u015b\u0107 powtarzamy do uzyskania rytmicznej wprawy. Rozmawiamy o rytmie w wierszu i staramy si\u0119 go odnale\u017a\u0107 zgodnie z intencj\u0105 autora.<\/p>\n\n\n\n

    etiuda 2:<\/p>\n\n\n\n

    # przygotowanie:<\/p>\n\n\n\n

    # rekwizyty:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • zwyk\u0142a pi\u0142ka tenisowa lub inna ma\u0142a pi\u0142eczka (dost\u0119pna na og\u00f3\u0142 w kioskach ruchu lub sklepach sportowych, mo\u017ce by\u0107 te\u017c dowolny dost\u0119pny w szkole przedmiot. Na przyk\u0142ad gumka lub kulka z papieru)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Wstajemy, ustawiamy si\u0119 w kole. Ka\u017cdy ucze\u0144 ma w r\u0119ku pi\u0142eczk\u0119 lub jej zast\u0119pnik.<\/p>\n\n\n\n

      Maj\u0105c ju\u017c naczytany i w miar\u0119 u\u0142o\u017cony utw\u00f3r, kt\u00f3ry przerobili\u015bmy w poprzednim \u0107wiczeniu staramy si\u0119 nie posi\u0142kowa\u0107 kartk\u0105. Znajdujemy wsp\u00f3lny rytm wypowiedzi i w tych samych miejscach w \u015bredni\u00f3wce ca\u0142\u0105 grup\u0105 podrzucamy pi\u0142k\u0119 (lub inny przedmiot). Podrzucamy j\u0105 r\u00f3wnie\u017c na ko\u0144cu wersu.<\/p>\n\n\n\n

      Znajdujemy wsp\u00f3lny rytm wiersza sylabicznego.<\/p>\n\n\n\n

      # informacja dodatkowa:<\/p>\n\n\n\n

      O rytmicznej budowie wiersza decyduj\u0105: sta\u0142a liczba sylab w wersach (w wierszu sylabicznym), sta\u0142a liczba sylab wraz z jednakowym uporz\u0105dkowaniem akcent\u00f3w (w wierszu sylabotonicznym), sta\u0142a liczba akcent\u00f3w (w wierszu tonicznym), regularne wyst\u0119powanie \u015bredni\u00f3wki, rym\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

      Jan Kochanowski Psalmy: 13, 47.<\/p>\n\n\n\n

      Omawiaj\u0105c Psalmy poruszamy kwesti\u0119 trudno\u015bci t\u0142umaczenia utwor\u00f3w na inne j\u0119zyki, wagi utworu jako religijnej pie\u015bni, kt\u00f3rej zmiana intencji autora mo\u017ce zmieni\u0107 losy \u015bwiata. Takie bowiem panowa\u0142o powszechne prze\u015bwiadczenie o kt\u00f3rym Kochanowski wiedzia\u0142 i dzi\u0119ki temu do zadania t\u0142umaczenia psalm\u00f3w przy\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 nadwyraz sumiennie i z nale\u017cytym pietyzmem.<\/p>\n\n\n\n

      Definiujemy poj\u0119cia przek\u0142adu i parafrazy.<\/p>\n\n\n\n

      Mimo i\u017c sam Kochanowski imituje teksty staro\u017cytne \u2013 wiemy jak\u0105 maj\u0105 warto\u015b\u0107 i \u017ce stanowi\u0105 autonomiczn\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i \u2018otwieraj\u0105\u2019 j\u0119zyk polski na poezj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

      Po wcze\u015bniejszym do\u015bwiadczeniu ze \u015bredni\u00f3wk\u0105 i rytmem w tw\u00f3rczo\u015bci Kochanowskiego. Proponujemy uczniom napisanie jednej zwrotki parafrazy Psalmu Jana Kochanowskiego. Do wyboru wykorzystanie jednego z dawnych zapo\u017cycze\u0144 mistrza z Pie\u015bni, Tren\u00f3w lub obu przywo\u0142anych na lekcji Psalm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

      Zachowane musz\u0105 zosta\u0107: religijno\u015b\u0107 i wznios\u0142o\u015b\u0107 utworu oraz sens autora.<\/p>\n\n\n\n

      Mo\u017cna u\u017cy\u0107 jednego wyrazu Kochanowskiego \u2013 reszta powinna by\u0107 stylizacj\u0105 na wyrazy dawne, staropolskie, brzmi\u0105ce archaicznie. Stylizacj\u0105 \u2013 podobnie jak u samego Kochanowskiego sporadycznie wykorzystuj\u0105cego neologizmy. Tym razem ca\u0142y tekst ma by\u0107 stworzony z neologizm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

      Pami\u0119tamy, \u017ce jedn\u0105 z cech parafrazy jest swobodna przer\u00f3bka tekstu, rozwijaj\u0105ca lub modyfikuj\u0105ca tre\u015b\u0107 orygina\u0142u, zachowuj\u0105ca jednak jego g\u0142\u00f3wny sens.<\/p>\n\n\n\n

      Ka\u017cdy z uczni\u00f3w tworzy jedn\u0105 zwrotk\u0119 psalmu wychwalaj\u0105cego Boga.<\/p>\n\n\n\n

      Podobnie jak to ma miejsce w Psalmie 47 decydujemy si\u0119 na form\u0119 wierszow\u0105 jedenastozg\u0142oskowca.<\/p>\n\n\n\n

      Ustalamy \u015bredni\u00f3wk\u0119 dla ka\u017cdego wersu i w kole odczytujemy swoje propozycje zachowuj\u0105c kla\u015bni\u0119cie w \u015bredni\u00f3wce i dwa kla\u015bni\u0119cia na koniec wersu.<\/p>\n\n\n\n

      Oczywi\u015bcie forma b\u0119dzie mniej lub bardziej udana \u2013 z rymami b\u0105d\u017a bez rym\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

      Jan Brzechwa Wiersze wybrane<\/p>\n\n\n\n

      etiuda 1:<\/p>\n\n\n\n

      # przygotowanie:<\/p>\n\n\n\n

      Posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 tekstem wiersza: Na straganie dokonujemy podzia\u0142u na role.<\/p>\n\n\n\n

      Ka\u017cdy z uczni\u00f3w jest jedn\u0105 postaci\u0105. Powstanie zapewne kilka grup straganowych ze wzgl\u0119du na liczebno\u015b\u0107 klas.<\/p>\n\n\n\n

      Korzystaj\u0105c z wyobra\u017ani plastycznej dzieci przed rozpocz\u0119ciem zadania prosimy by<\/p>\n\n\n\n

      w kolejno\u015bci dowolnej, po kolei ka\u017cde z dzieci wysz\u0142o na \u015brodek i zaprezentowa\u0142o charakterystyczne cechy swojego warzywa w\u0142asnym cia\u0142em. Mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 onomatopeja lub d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry kojarzy si\u0119 im z danym warzywem.<\/p>\n\n\n\n

      Natki, szczypiorki i inne elementy stworz\u0105 dzieci z w\u0142asnego cia\u0142a (r\u0119ce, w\u0142osy itp).<\/p>\n\n\n\n

      Pozostawiamy dowolno\u015b\u0107. W tle mo\u017cemy w\u0142\u0105czy\u0107 cich\u0105 rytmiczn\u0105 muzyk\u0119 o\u015bmielaj\u0105c\u0105 do wyst\u0105pie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

      Dajemy w tym zadaniu 10 minut na zastanowienie nad charakterystycznymi cechami danej postaci-warzywa. Anga\u017cujemy ca\u0142e cia\u0142o \u2013 wcze\u015bniej dokonuj\u0105c lekkiej mobilizacji \u2013 rozgrzewki fizycznej (sk\u0142ony, ruchy ramion). Podpowiadamy, \u017ce istotny r\u00f3wnie\u017c jest ruch warzywa, spos\u00f3b w jaki wyobra\u017camy sobie, \u017ce mog\u0142oby si\u0119 porusza\u0107, gdyby o\u017cy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

      Wyj\u015bcie przed klas\u0119 ma si\u0119 sk\u0142ada\u0107 z nast\u0119puj\u0105cych element\u00f3w.:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. Ruch i cechy charakterystyczne dla postaci-warzywa.<\/li>\n\n\n\n
      2. Oddanie ca\u0142ym sob\u0105 postaci \u2013 przy czym warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce jest to zadanie dla wyobra\u017ani w zwi\u0105zku z tym nie maj\u0105 znaczenia dos\u0142owno\u015bci \u2013 ucze\u0144 korpulentny mo\u017ce \u2018zagra\u0107\u2019, odda\u0107, \u2018wczu\u0107 si\u0119\u2019 w posta\u0107 szczup\u0142ej marchewki. Analogie przyczynowo-skutkowe s\u0105 wr\u0119cz niewskazane. Pozw\u00f3lmy uruchomi\u0107 tw\u00f3rcz\u0105 wyobra\u017ani\u0119 uczni\u00f3w. Efekty mog\u0105 zaskoczy\u0107 nas samych.<\/li>\n\n\n\n
      3. Ucze\u0144 wychodzi jako warzywo przed klas\u0119, przedstawia si\u0119 imieniem i nazwiskiem poprzedzonym nazw\u0105 warzywa np.: \u201cDzie\u0144 dobry. Nazywam si\u0119 Burak Ja\u015b Kowalski\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Nast\u0119pnie opowiada kr\u00f3tkie dwa, trzy zdania fikcyjnie wymy\u015blonej przygody, kt\u00f3ra (w tym przypadku) burakowi przytrafi\u0142a si\u0119 w drodze do szko\u0142y i rano jak si\u0119 do niej przygotowywa\u0142.<\/p>\n\n\n\n

        Zdania maj\u0105 by\u0107 kr\u00f3tkie, a ca\u0142e wyst\u0105pienie zajmowa\u0107 do 2 minut.<\/p>\n\n\n\n

        # wykonanie:<\/p>\n\n\n\n

        Po tak zarysowanym przedstawieniu postaci przyst\u0119pujemy do pr\u00f3by odegrania ca\u0142ego utworu przy udziale narratora (wybieramy do tego zadania jednego z uczni\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

        Pami\u0119tajmy, by z ca\u0142ego ansamblu stworzy\u0107 utworzon\u0105 w rz\u0119dzie grup\u0119 stoj\u0105c\u0105 w amfiladzie na wz\u00f3r stanowisk na targowisku.<\/p>\n\n\n\n

        etiuda 2:<\/p>\n\n\n\n

        # przygotowanie:<\/p>\n\n\n\n

        Tekst wiersza Le\u0144 dzielimy mi\u0119dzy 3 uczni\u00f3w i reszt\u0119 klasy. Nie u\u017cywamy ca\u0142ego tekstu a jedynie \u2154 jego zawarto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

        Fraz\u0119:<\/p>\n\n\n\n

        \u201cNa tapczanie siedzi le\u0144,<\/p>\n\n\n\n

        Nic nie robi ca\u0142y dzie\u0144.\u201d<\/p>\n\n\n\n

        powtarza\u0107 b\u0119dzie ca\u0142a klasa natomiast 3 uczni\u00f3w przepisuje na kartk\u0119 tekst ka\u017cdej z kolejnych przydzielonych sobie strof.<\/p>\n\n\n\n

        Tworzymy ko\u0142o \u2013 i chodzimy w rytm frazy tekstu Brzechwy jednocze\u015bnie zwracaj\u0105c uwag\u0119 m\u0142odym tw\u00f3rc\u0105 \u017ce jest w tym tek\u015bcie r\u00f3wnie\u017c zawarty rytm z kt\u00f3rym b\u0119dziemy pracowali. Przy okazji wskazujemy, \u017ce rytm, to jedno z podstawowych narz\u0119dzi mowy wi\u0105zanej.<\/p>\n\n\n\n

        Grupa chodzi dooko\u0142a pierwszego \u201clenia\u201d. Tekst grupy to dystych siedmiozg\u0142oskowy.<\/p>\n\n\n\n

        Chodzimy w ko\u0142o wyklaskuj\u0105c ka\u017cd\u0105 g\u0142osk\u0119 wiersza grupy. Przy czym w nogach \u2013 mamy jedynie 4 kroki na ca\u0142\u0105 fraz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

        Schemat wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • d\u0142onie wyklaskuj\u0105 7 klask\u00f3w<\/li>\n\n\n\n
        • nogi w czasie tych klask\u00f3w robi\u0105 4 kroki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Zaczynamy \u0107wiczenie ustanawiaj\u0105c najpierw wsp\u00f3lny rytm grupy. Po kilkukrotnym bezb\u0142\u0119dnym wykonaniu zadania przez grup\u0119 do\u0142\u0105czamy w \u015brodek ko\u0142a naszego \u2018lenia\u2019.<\/p>\n\n\n\n

          Najpierw jednego, nast\u0119pnie zamiana i tak kolejno 3 uczni\u00f3w-aktor\u00f3w graj\u0105cych lenia.<\/p>\n\n\n\n

          Zadanie lenia jest do\u015b\u0107 proste: odklaskuje on zgromadzonej nad nim grupie swoje argumenty. Argumenty lenia to siedmio, o\u015bmio i dziewi\u0119cio zg\u0142oskowe frazy zapisane przez Brzechw\u0119.<\/p>\n\n\n\n

          Lenie m\u00f3wi\u0105c swoje teksty wyklaskuj\u0105 ka\u017cd\u0105 sylab\u0119 m\u00f3wionego tekstu w obronie przed zarzutami grupy.<\/p>\n\n\n\n

          # wnioski:<\/p>\n\n\n\n

          Omawiamy z uczniami r\u00f3\u017cnice frazy. Zadajemy pytania dlaczego zdaniem wykonawc\u00f3w frazy lenia s\u0105 d\u0142u\u017csze? Co daje taki zabieg u\u017cyty przez autora?<\/p>\n\n\n\n

          Czy reszta grupy nie przypomina ch\u00f3ru? Jaki jest jeden zasadniczy zarzut do lenia?<\/p>\n\n\n\n

          Czy przypadkiem, ten, kt\u00f3ry nie ma racji t\u0142umaczy si\u0119 usilnie i u\u017cywa wi\u0119kszej ilo\u015bci argument\u00f3w? Dokonujemy interpretacji utworu.<\/p>\n\n\n\n

          etiuda 3:<\/p>\n\n\n\n

          # przygotowanie:<\/p>\n\n\n\n

          Przy u\u017cyciu tekstu utworu Kwoka proponujemy nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142anie:<\/p>\n\n\n\n

          Dzielimy tekst pomi\u0119dzy narratora, Kwok\u0119, G\u0142os Kwoki i pojawiaj\u0105ce si\u0119 kolejno postaci.<\/p>\n\n\n\n

          Zabawa b\u0119dzie dotyczy\u0142a uwagi i wsp\u00f3\u0142pracy w grupie wi\u0119c wa\u017cne jest skupienie na tych aspektach grupowego dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n

          Teksty Kwoki wypowiadane b\u0119d\u0105 nie przez sam\u0105 Aktork\u0119-Kwok\u0119, kt\u00f3r\u0105 sadzamy na krze\u015ble \u2013 a przez kole\u017cank\u0119 kt\u00f3ra kuca b\u0105d\u017a kl\u0119ka tu\u017c za krzes\u0142em. Stara si\u0119 przy tym by\u0107 zas\u0142oni\u0119ta i niewidoczna dla uzyskania lepszego efektu. Zadanie pomi\u0119dzy Kwok\u0105 a G\u0142osem Kwoki to ca\u0142kowita wsp\u00f3\u0142praca. Wyczuwanie intencji wykonawcy Kwoki, kt\u00f3ra nie m\u00f3wi tekstu \u2013 a jedynie porusza ustami w adekwatnym czasie, kiedy padaj\u0105 kwestie Kwoki.<\/p>\n\n\n\n

          Nie wiadomo kto daje impuls do wypowiedzi. Oczywi\u015bcie ona musi pojawi\u0107 si\u0119 jako odpowied\u017a w tek\u015bcie \u2013 ale czas, d\u0142ugo\u015b\u0107, rytm m\u00f3wienia zale\u017c\u0105 od \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy obu wykonawc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

          Kwok\u0119 oczywi\u015bcie mo\u017ce zagra\u0107 ch\u0142opiec ze swoim alter-ego g\u0142osowym w postaci kolegi lub kole\u017canki.<\/p>\n\n\n\n

          Pozosta\u0142e postaci (Osio\u0142, Krowa, \u015awinia, Baran) obsadzamy kolejno wykonawcami \u2013 kt\u00f3rzy uczestnicz\u0105 w zabawie.<\/p>\n\n\n\n

          Dobrze by\u0142oby, gdyby ka\u017cda z postaci w kolejnym wykonaniu mog\u0142a od pocz\u0105tku zagra\u0107 Kwok\u0119 z g\u0142osem alter-ego. Tylko Kwoka nie m\u00f3wi, lecz porusza ustami i za ni\u0105 m\u00f3wi jej G\u0142os zza krzes\u0142a. Reszta odwiedzaj\u0105cych Kwok\u0119 postaci wypowiada swoje kwestie bez alterego g\u0142osowego.<\/p>\n\n\n\n

          Prosimy uczni\u00f3w o dobranie si\u0119 odpowiednimi parami.<\/p>\n\n\n\n

          Nie\u015bmia\u0142ym wyznaczamy pary. Oczywi\u015bcie efekty mog\u0105 nas zaskoczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

          # wnioski:<\/p>\n\n\n\n

          Impuls inwencji \u2018przeskakuj\u0105cy\u2019 mi\u0119dzy Kwok\u0105 a G\u0142osem Kwoki to element improwizacji trudno uchwytny w teoretyczne ramy. Jest to kwestia wsp\u00f3\u0142pracy, poczucia partnera, swobody, dystansu oraz zabawy materia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

          G\u0142os obserwuje od ty\u0142u dzia\u0142ania Kwoki, kt\u00f3r\u0105 zach\u0119camy do \u201cgrania\u201d tej postaci, gestykulowania, poruszania ustami w spos\u00f3b jasny i wyra\u017any tak, by da\u0107 koledze\/kole\u017cance b\u0119d\u0105cej g\u0142osem wyra\u017any sygna\u0142. Czasem inicjatyw\u0119 przejmuje G\u0142os \u2013 w naturalny spos\u00f3b podaj\u0105c tekst szybciej lub wolniej \u2013 w\u00f3wczas wykonawca postaci Kwoki musi si\u0119 dostroi\u0107 i dostosowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

          Budujemy \u015bwiadomo\u015b\u0107 zespo\u0142owej pracy i czujno\u015bci na partnera.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Omawiaj\u0105c Treny ojca poezji polskiej poruszamy kwesti\u0119 elegii i pie\u015bni \u017ca\u0142obnej. Wskazujemy oczywi\u015bcie na sk\u0142adowe charakterystyczne dla tren\u00f3w Kochanowskiego: M\u00f3wimy o schemacie retorycznym. (szczeg\u00f3lnie 2, 3, 4). Poruszamy z uczniami trudny temat \u015bmierci i odchodzenia a zarazem prosimy osoby ch\u0119tne o napisanie laudatio, comploratio, consolatio bliskiej osoby, kt\u00f3ra odesz\u0142a. Kilka zda\u0144. Przyjaciela rodzinny, babci, dziadka, cz\u0142onka rodziny b\u0105d\u017a ulubionego zwierzaka. Tekst nie powinien by\u0107 d\u0142ugi. 5-10 zda\u0144. Omawiaj\u0105c cechy s\u0142ownictwa Kochanowskiego i roli jak\u0105 odegra\u0142a jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dla norm stylistyczno-j\u0119zykowych j\u0119zyka polskiego skupiamy si\u0119 ostatecznie na ostro\u017cnym wprowadzaniu neologizm\u00f3w przez autora. Omawiamy r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy neologizmem a archaizmem. Podajemy przyk\u0142ady z tw\u00f3rczo\u015bci Kochanowskiego: arcydoktor (znakomity lekarz), bia\u0142ogrzywy (o koniu \u2013 maj\u0105cy bia\u0142\u0105 grzyw\u0119), bia\u0142omleczny (bia\u0142y jak mleko), bia\u0142onogi (o koniu-maj\u0105cy bia\u0142e p\u0119ciny), bia\u0142oskrzyd\u0142y (o \u0142odzi \u2013 maj\u0105ca bia\u0142e \u017cagle), braci\u0107 sie (by\u0107 w bliskich kontaktach, przyja\u017ani\u0107 si\u0119) i tak dalej. Prosimy uczni\u00f3w, by w napisanym tek\u015bcie laudacyjnym o charakterze trenu zawieraj\u0105cym laudatio, comploratio, consolatio zawarli po jednym neologizmie w ka\u017cdej z tych trzech cz\u0119\u015bci. Mimo i\u017c sam autor wprowadza\u0142 g\u0142\u00f3wnie archaizmy \u2013 pozostajemy przy definicji poj\u0119cia neologizmu. # wykonanie: Stawiamy krzes\u0142o, na nim imitacj\u0119 ga\u0142\u0105zki kwiatu \u2013 mo\u017ce to by\u0107 d\u0142ugopis z papierowym kwiatem lub ka\u017cdy inny pod\u0142u\u017cny patyk, sztuczny kwiatek lub o\u0142\u00f3wek. Ucze\u0144-wykonawca siada na krze\u015ble \u2013 czyta napisany przez siebie tekst na g\u0142os. \u2018Kwiatek\u2019 le\u017cy obok krzes\u0142a. Po przeczytaniu wstaje, bierze imitacj\u0119 kwiatu i zawieraj\u0105c ca\u0142\u0105 swoj\u0105 wcze\u015bniej przeczytan\u0105 wypowied\u017a w trzech stworzonych przez siebie neologizmach w ka\u017cdej z cz\u0119\u015bci napisanego tekstu ( laudatio, comploratio, consolatio) wypowiada je w charakterze danej cz\u0119\u015bci. Potrzebujemy do wykonania tego zadania dobrze zdefiniowa\u0107 na czym polegaj\u0105 r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi cz\u0119\u015bciami. Na przyk\u0142ad: uczynnoludzki, \u017calosiej\u0105cy, koj\u0105coduszny. Wypowiadane s\u0142owa to s\u0142owa pojawiaj\u0105ce si\u0119 wcze\u015bniej w napisanym przez ucznia tek\u015bcie. Je\u017celi pojawi si\u0119 problem z budow\u0105 neologizm\u00f3w mo\u017cemy ograniczy\u0107 si\u0119 do najwa\u017cniejszego s\u0142owa danej cz\u0119\u015bci zbudowanej przez uczni\u00f3w wypowiedzi (laudatio, comploratio, consolatio). Tak wypowiedziane w stylu i charakterze trzy s\u0142owa ko\u0144cz\u0105 si\u0119 z\u0142o\u017ceniem imitacji kwiatu na cokole-nagrobku, krze\u015ble, kt\u00f3re go udaje i powrocie na miejsce. # wnioski: Mimo mog\u0105cych si\u0119 pojawi\u0107 zrozumia\u0142ych emocji skupiamy si\u0119 na merytoryce i szczero\u015bci wypowiedzi. Na specjalnym charakterze takiego tekstu, nacechowanego osobistym kontekstem. Zach\u0119camy uczni\u00f3w do szczerego zaanga\u017cowania i pokazujemy na przyk\u0142adzie ka\u017cdej z pr\u00f3b \u2013 jak szczero\u015b\u0107 wypowiedzi ma znaczenie w odbiorze tego typu tekst\u00f3w. Jan Kochanowski Pie\u015b\u0144 XXV Czego chcesz od nas Panie Omawiaj\u0105c ten utw\u00f3r i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kochanowskiego poruszamy kwesti\u0119 budowy wiersza Wprowadzamy poj\u0119cia incipitu, wiersza regularnego sylabicznego rytmu w wierszu i \u015bredni\u00f3wki. Jak wiadomo jest to wiersz sylabiczny \u2013 ka\u017cdy wers sk\u0142ada si\u0119 z 13 sylab i ma \u201e\u015bredni\u00f3wk\u0119\u201d po 7 sylabie. Dzi\u0119ki temu utw\u00f3r jest bardzo rytmiczny. Wprowadzamy poj\u0119cie frazy logicznej i sensu logicznego wyrazu przed\u015bredni\u00f3wkowego. Autorzy korzystaj\u0105cy z tej formy mieli ogromn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 u\u017cytego narz\u0119dzia i tego, \u017ce czytelnik b\u0119dzie potrafi\u0142 odczyta\u0107 zapis mowy wi\u0105zanej w odpowiedni spos\u00f3b, znaj\u0105c zasady jej tworzenia. Na egzemplarzu pionow\u0105 kresk\u0105 \u201c|\u201d zaznaczamy z uczniami miejsce \u015bredni\u00f3wki. Korzystaj\u0105c ze wcze\u015bniejszych do\u015bwiadcze\u0144 \u0107wicze\u0144 z naszego serwisu lub wykonuj\u0105c je po raz pierwszy proponujemy nast\u0119puj\u0105ce zadania: etiuda 1: # przygotowanie: Siadamy w kole. Tekst z zaznaczon\u0105 w utworze \u015bredni\u00f3wk\u0105 przed sob\u0105. Zadajemy pytania: Co r\u00f3\u017cni mow\u0119 wi\u0105zan\u0105 od prozy? Dlaczego autor zdecydowa\u0142 si\u0119 na tak\u0105 form\u0119? Dlaczego nie napisa\u0142 tego samego tekstu proz\u0105? # wykonanie: Czytamy wyra\u017anie na g\u0142os po kolei ka\u017cdy wyraz przed\u015bredni\u00f3wkowy. Zadajemy sobie podstawowe interpretacyjne pytania dotycz\u0105ce wiersza regularnego tzn.: Jakie po przeczytaniu tych wyraz\u00f3w mamy w wyobra\u017ani przed sob\u0105 kolory? Czy kt\u00f3re\u015b z wyraz\u00f3w si\u0119 powtarzaj\u0105? Czy s\u0105 jeszcze inne powtarzaj\u0105ce si\u0119 artefakty (ro\u015blinno\u015b\u0107, gwiazdy, noc) ? Nast\u0119pnie wsp\u00f3lnie odczytujemy utw\u00f3r na g\u0142os w okre\u015blonym, do\u015b\u0107 zwartym rytmie. W miejscu zaznaczonej \u015bredni\u00f3wki \u201c|\u201d wykonujemy jedno kla\u015bni\u0119cie (wsp\u00f3lne). Na ko\u0144cu ka\u017cdego wersu wykonujemy dwa kla\u015bni\u0119cia. Czynno\u015b\u0107 powtarzamy do uzyskania rytmicznej wprawy. Rozmawiamy o rytmie w wierszu i staramy si\u0119 go odnale\u017a\u0107 zgodnie z intencj\u0105 autora. etiuda 2: # przygotowanie: # rekwizyty: Wstajemy, ustawiamy si\u0119 w kole. Ka\u017cdy ucze\u0144 ma w r\u0119ku pi\u0142eczk\u0119 lub jej zast\u0119pnik. Maj\u0105c ju\u017c naczytany i w miar\u0119 u\u0142o\u017cony utw\u00f3r, kt\u00f3ry przerobili\u015bmy w poprzednim \u0107wiczeniu staramy si\u0119 nie posi\u0142kowa\u0107 kartk\u0105. Znajdujemy wsp\u00f3lny rytm wypowiedzi i w tych samych miejscach w \u015bredni\u00f3wce ca\u0142\u0105 grup\u0105 podrzucamy pi\u0142k\u0119 (lub inny przedmiot). Podrzucamy j\u0105 r\u00f3wnie\u017c na ko\u0144cu wersu. Znajdujemy wsp\u00f3lny rytm wiersza sylabicznego. # informacja dodatkowa: O rytmicznej budowie wiersza decyduj\u0105: sta\u0142a liczba sylab w wersach (w wierszu sylabicznym), sta\u0142a liczba sylab wraz z jednakowym uporz\u0105dkowaniem akcent\u00f3w (w wierszu sylabotonicznym), sta\u0142a liczba akcent\u00f3w (w wierszu tonicznym), regularne wyst\u0119powanie \u015bredni\u00f3wki, rym\u00f3w. Jan Kochanowski Psalmy: 13, 47. Omawiaj\u0105c Psalmy poruszamy kwesti\u0119 trudno\u015bci t\u0142umaczenia utwor\u00f3w na inne j\u0119zyki, wagi utworu jako religijnej pie\u015bni, kt\u00f3rej zmiana intencji autora mo\u017ce zmieni\u0107 losy \u015bwiata. Takie bowiem panowa\u0142o powszechne prze\u015bwiadczenie o kt\u00f3rym Kochanowski wiedzia\u0142 i dzi\u0119ki temu do zadania t\u0142umaczenia psalm\u00f3w przy\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 nadwyraz sumiennie i z nale\u017cytym pietyzmem. Definiujemy poj\u0119cia przek\u0142adu i parafrazy. Mimo i\u017c sam Kochanowski imituje teksty staro\u017cytne \u2013 wiemy jak\u0105 maj\u0105 warto\u015b\u0107 i \u017ce stanowi\u0105 autonomiczn\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i \u2018otwieraj\u0105\u2019 j\u0119zyk polski na poezj\u0119. Po wcze\u015bniejszym do\u015bwiadczeniu ze \u015bredni\u00f3wk\u0105 i rytmem w tw\u00f3rczo\u015bci Kochanowskiego. Proponujemy uczniom napisanie jednej zwrotki parafrazy Psalmu Jana Kochanowskiego. Do wyboru wykorzystanie jednego z dawnych zapo\u017cycze\u0144 mistrza z Pie\u015bni, Tren\u00f3w lub obu przywo\u0142anych na lekcji Psalm\u00f3w. Zachowane musz\u0105 zosta\u0107: religijno\u015b\u0107 i wznios\u0142o\u015b\u0107 utworu oraz sens autora. Mo\u017cna u\u017cy\u0107 jednego wyrazu Kochanowskiego \u2013 reszta powinna by\u0107 stylizacj\u0105 na wyrazy dawne, staropolskie, brzmi\u0105ce archaicznie. Stylizacj\u0105 \u2013 podobnie jak u samego Kochanowskiego sporadycznie wykorzystuj\u0105cego neologizmy. Tym razem ca\u0142y tekst ma by\u0107 stworzony z neologizm\u00f3w. Pami\u0119tamy, \u017ce jedn\u0105 z cech parafrazy jest swobodna przer\u00f3bka tekstu, rozwijaj\u0105ca lub modyfikuj\u0105ca tre\u015b\u0107 orygina\u0142u, zachowuj\u0105ca jednak jego g\u0142\u00f3wny sens. Ka\u017cdy z uczni\u00f3w tworzy jedn\u0105 zwrotk\u0119 psalmu wychwalaj\u0105cego Boga. Podobnie jak to ma miejsce w Psalmie 47 decydujemy si\u0119 na form\u0119 wierszow\u0105 jedenastozg\u0142oskowca. Ustalamy \u015bredni\u00f3wk\u0119 dla ka\u017cdego wersu i w kole odczytujemy swoje propozycje zachowuj\u0105c kla\u015bni\u0119cie w \u015bredni\u00f3wce i dwa kla\u015bni\u0119cia na koniec wersu. Oczywi\u015bcie forma b\u0119dzie mniej lub bardziej udana \u2013 z rymami b\u0105d\u017a bez rym\u00f3w. Jan Brzechwa Wiersze wybrane etiuda 1: # przygotowanie: Posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 tekstem wiersza: Na straganie dokonujemy podzia\u0142u na role. Ka\u017cdy z uczni\u00f3w jest jedn\u0105 postaci\u0105. Powstanie zapewne kilka grup straganowych ze wzgl\u0119du na liczebno\u015b\u0107 klas. Korzystaj\u0105c z wyobra\u017ani plastycznej dzieci przed rozpocz\u0119ciem zadania prosimy by w kolejno\u015bci dowolnej, po kolei ka\u017cde z dzieci wysz\u0142o na \u015brodek i zaprezentowa\u0142o charakterystyczne cechy swojego warzywa w\u0142asnym cia\u0142em. Mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 onomatopeja lub d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry kojarzy si\u0119 im z danym warzywem. Natki, szczypiorki i inne elementy stworz\u0105 dzieci z w\u0142asnego cia\u0142a (r\u0119ce, w\u0142osy itp). Pozostawiamy dowolno\u015b\u0107. W tle mo\u017cemy w\u0142\u0105czy\u0107 cich\u0105 rytmiczn\u0105 muzyk\u0119 o\u015bmielaj\u0105c\u0105 do wyst\u0105pie\u0144. Dajemy w tym zadaniu 10 minut na zastanowienie nad charakterystycznymi cechami danej postaci-warzywa. Anga\u017cujemy ca\u0142e cia\u0142o \u2013 wcze\u015bniej dokonuj\u0105c lekkiej mobilizacji \u2013 rozgrzewki fizycznej (sk\u0142ony, ruchy ramion). Podpowiadamy, \u017ce istotny r\u00f3wnie\u017c jest ruch warzywa, spos\u00f3b w jaki wyobra\u017camy sobie, \u017ce mog\u0142oby si\u0119 porusza\u0107, gdyby o\u017cy\u0142o. Wyj\u015bcie przed klas\u0119 ma si\u0119 sk\u0142ada\u0107 z nast\u0119puj\u0105cych element\u00f3w.: Nast\u0119pnie opowiada kr\u00f3tkie dwa, trzy zdania fikcyjnie wymy\u015blonej przygody, kt\u00f3ra (w tym przypadku) burakowi przytrafi\u0142a si\u0119 w drodze do szko\u0142y i rano jak si\u0119 do niej przygotowywa\u0142. Zdania maj\u0105 by\u0107 kr\u00f3tkie, a ca\u0142e wyst\u0105pienie zajmowa\u0107 do 2 minut. # wykonanie: Po tak zarysowanym przedstawieniu postaci przyst\u0119pujemy do pr\u00f3by odegrania ca\u0142ego utworu przy udziale narratora (wybieramy do tego zadania jednego z uczni\u00f3w). Pami\u0119tajmy, by z ca\u0142ego ansamblu stworzy\u0107 utworzon\u0105 w rz\u0119dzie grup\u0119 stoj\u0105c\u0105 w amfiladzie na wz\u00f3r stanowisk na targowisku. etiuda 2: # przygotowanie: Tekst wiersza Le\u0144 dzielimy mi\u0119dzy 3 uczni\u00f3w i reszt\u0119 klasy. Nie u\u017cywamy ca\u0142ego tekstu a jedynie \u2154 jego zawarto\u015bci. Fraz\u0119: \u201cNa tapczanie siedzi le\u0144, Nic nie robi ca\u0142y dzie\u0144.\u201d powtarza\u0107 b\u0119dzie ca\u0142a klasa natomiast 3 uczni\u00f3w przepisuje na kartk\u0119 tekst ka\u017cdej z kolejnych przydzielonych sobie strof. Tworzymy ko\u0142o \u2013 i chodzimy w rytm frazy tekstu Brzechwy jednocze\u015bnie zwracaj\u0105c uwag\u0119 m\u0142odym tw\u00f3rc\u0105 \u017ce jest w tym tek\u015bcie r\u00f3wnie\u017c zawarty rytm z kt\u00f3rym b\u0119dziemy pracowali. Przy okazji wskazujemy, \u017ce rytm, to jedno z podstawowych narz\u0119dzi mowy wi\u0105zanej. Grupa chodzi dooko\u0142a pierwszego \u201clenia\u201d. Tekst grupy to dystych siedmiozg\u0142oskowy. Chodzimy w ko\u0142o wyklaskuj\u0105c ka\u017cd\u0105 g\u0142osk\u0119 wiersza grupy. Przy czym w nogach \u2013 mamy jedynie 4 kroki na ca\u0142\u0105 fraz\u0119. Schemat wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co: Zaczynamy \u0107wiczenie ustanawiaj\u0105c najpierw wsp\u00f3lny rytm grupy. Po kilkukrotnym bezb\u0142\u0119dnym wykonaniu zadania przez grup\u0119 do\u0142\u0105czamy w \u015brodek ko\u0142a naszego \u2018lenia\u2019. Najpierw jednego, nast\u0119pnie zamiana i tak kolejno 3 uczni\u00f3w-aktor\u00f3w graj\u0105cych lenia. Zadanie lenia jest do\u015b\u0107 proste: odklaskuje on zgromadzonej nad nim grupie swoje argumenty. Argumenty lenia to siedmio, o\u015bmio i dziewi\u0119cio zg\u0142oskowe frazy zapisane przez Brzechw\u0119. Lenie m\u00f3wi\u0105c swoje teksty wyklaskuj\u0105 ka\u017cd\u0105 sylab\u0119 m\u00f3wionego tekstu w obronie przed zarzutami grupy. # wnioski: Omawiamy z uczniami r\u00f3\u017cnice frazy. Zadajemy pytania dlaczego zdaniem wykonawc\u00f3w frazy lenia s\u0105 d\u0142u\u017csze? Co daje taki zabieg u\u017cyty przez autora? Czy reszta grupy nie przypomina ch\u00f3ru? Jaki jest jeden zasadniczy zarzut do lenia? Czy przypadkiem, ten, kt\u00f3ry nie ma racji t\u0142umaczy si\u0119 usilnie i u\u017cywa wi\u0119kszej ilo\u015bci argument\u00f3w? Dokonujemy interpretacji utworu. etiuda 3: # przygotowanie: Przy u\u017cyciu tekstu utworu Kwoka proponujemy nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142anie: Dzielimy tekst pomi\u0119dzy narratora, Kwok\u0119, G\u0142os Kwoki i pojawiaj\u0105ce si\u0119 kolejno postaci. Zabawa b\u0119dzie dotyczy\u0142a uwagi i wsp\u00f3\u0142pracy w grupie wi\u0119c wa\u017cne jest skupienie na tych aspektach grupowego dzia\u0142ania. Teksty Kwoki wypowiadane b\u0119d\u0105 nie przez sam\u0105 Aktork\u0119-Kwok\u0119, kt\u00f3r\u0105 sadzamy na krze\u015ble \u2013 a przez kole\u017cank\u0119 kt\u00f3ra kuca b\u0105d\u017a kl\u0119ka tu\u017c za krzes\u0142em. Stara si\u0119 przy tym by\u0107 zas\u0142oni\u0119ta i niewidoczna dla uzyskania lepszego efektu. Zadanie pomi\u0119dzy Kwok\u0105 a G\u0142osem Kwoki to ca\u0142kowita wsp\u00f3\u0142praca. Wyczuwanie intencji wykonawcy Kwoki, kt\u00f3ra nie m\u00f3wi tekstu \u2013 a jedynie porusza ustami w adekwatnym czasie, kiedy padaj\u0105 kwestie Kwoki. Nie wiadomo kto daje impuls do wypowiedzi. Oczywi\u015bcie ona musi pojawi\u0107 si\u0119 jako odpowied\u017a w tek\u015bcie \u2013 ale czas, d\u0142ugo\u015b\u0107, rytm m\u00f3wienia zale\u017c\u0105 od \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy obu wykonawc\u00f3w. Kwok\u0119 oczywi\u015bcie mo\u017ce zagra\u0107 ch\u0142opiec ze swoim alter-ego g\u0142osowym w postaci kolegi lub kole\u017canki. Pozosta\u0142e postaci (Osio\u0142, Krowa, \u015awinia, Baran) obsadzamy kolejno wykonawcami \u2013 kt\u00f3rzy uczestnicz\u0105 w zabawie. Dobrze by\u0142oby, gdyby ka\u017cda z postaci w kolejnym wykonaniu mog\u0142a od pocz\u0105tku zagra\u0107 Kwok\u0119 z g\u0142osem alter-ego. Tylko Kwoka nie m\u00f3wi, lecz porusza ustami i za ni\u0105 m\u00f3wi jej G\u0142os zza krzes\u0142a. Reszta odwiedzaj\u0105cych Kwok\u0119 postaci wypowiada swoje kwestie bez alterego g\u0142osowego. Prosimy uczni\u00f3w o dobranie si\u0119 odpowiednimi parami. Nie\u015bmia\u0142ym wyznaczamy pary. Oczywi\u015bcie efekty mog\u0105 nas zaskoczy\u0107. # wnioski: Impuls inwencji \u2018przeskakuj\u0105cy\u2019 mi\u0119dzy Kwok\u0105 a G\u0142osem Kwoki to element improwizacji trudno uchwytny w teoretyczne ramy. Jest to kwestia wsp\u00f3\u0142pracy, poczucia partnera, swobody, dystansu oraz zabawy materia\u0142em. G\u0142os obserwuje od ty\u0142u dzia\u0142ania Kwoki, kt\u00f3r\u0105 zach\u0119camy do \u201cgrania\u201d tej postaci, gestykulowania, poruszania ustami w spos\u00f3b jasny i wyra\u017any tak, by da\u0107 koledze\/kole\u017cance b\u0119d\u0105cej g\u0142osem wyra\u017any sygna\u0142. Czasem inicjatyw\u0119 przejmuje G\u0142os \u2013 w naturalny spos\u00f3b podaj\u0105c tekst szybciej lub wolniej \u2013 w\u00f3wczas wykonawca postaci Kwoki musi si\u0119 dostroi\u0107 i dostosowa\u0107. Budujemy \u015bwiadomo\u015b\u0107 zespo\u0142owej pracy i czujno\u015bci na partnera.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":96,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-55","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lektury"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski.jpg",1280,720,false],"thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski-300x169.jpg",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski-768x432.jpg",768,432,true],"large":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski-1024x576.jpg",960,540,true],"1536x1536":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski.jpg",1280,720,false],"2048x2048":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski.jpg",1280,720,false],"ashe-slider-full-thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski-1080x540.jpg",1080,540,true],"ashe-full-thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski-1140x641.jpg",1140,641,true],"ashe-list-thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski-300x300.jpg",300,300,true],"ashe-grid-thumbnail":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski-500x330.jpg",500,330,true],"ashe-single-navigation":["https:\/\/strefalektur.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/JanKochanowski-75x75.jpg",75,75,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/author\/admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Omawiaj\u0105c Treny ojca poezji polskiej poruszamy kwesti\u0119 elegii i pie\u015bni \u017ca\u0142obnej. Wskazujemy oczywi\u015bcie na sk\u0142adowe charakterystyczne dla tren\u00f3w Kochanowskiego: M\u00f3wimy o schemacie retorycznym. (szczeg\u00f3lnie 2, 3, 4). Poruszamy z uczniami trudny temat \u015bmierci i odchodzenia a zarazem prosimy osoby ch\u0119tne o napisanie laudatio, comploratio, consolatio bliskiej osoby, kt\u00f3ra odesz\u0142a. Kilka zda\u0144. Przyjaciela rodzinny, babci, dziadka,…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions\/59"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefalektur.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}